Verwijzen patiënten met Alfa-1-antitrypsine deficiëntie (AATD)

In juni 2016 hebben Nederlandse ziektekostenverzekeraars en het LUMC een akkoord bereikt over vergoeding van intraveneus toedienen van alfa-1-antitrypsine aan patiënten met longemfyseem t.g.v. een erfelijke Null mutatie van het alfa-1-antitrypsine gen.

De totstandkoming van het initiatief werd ondersteund door de NVALT.

Welke patiënt komt in aanmerking?

  1. Patiënt met een homozygote Null mutatie of Z/Null mutatie voor alfa-1-antitrypsine

  2. Aanwezigheid van longemfyseem vastgesteld door een radioloog in beelden van een CT thorax

  3. Een FEV1 na bronchodilatatie die lager is dan 80% van voorspeld of een TLCO die lager is dan 80% van voorspeld

  4. Leeftijd hoger dan 20 jaar

  5. Patiënt moet minstens 6 maanden gestopt zijn met roken

  6. Serum IgA waarden moeten normaal zijn.

Wat zijn Null mutaties?

Variant Plaats Mutatie
Amersfoort                   Tyr160→stop codon
Bellingham M1Val213                      Lys217-stop codon
Bredevoort M1Val213 C548G premature stopcodon 160
*Brescia M1Ala213 E257-stop codon
*Cork M1Val213 CA deletion codon 180-premature stop codon
*Cosenza M2 Q305-stop codon
Bolton M1Val213 Pro362-C deletion + stop codon 373
Clayton M1Val213 Pro 362-C insertion + stop codon 376
Cairo M1Ala213 Lys259-stop codon
*Dublin M1Val213 T deletion 370-stop codon 373
Granite falls M1Val213 Tyr160-C deletion + stop codon 160
Hong kong M2 Leu318-TC deletion + stop codon 334
Isola di procida Unknown 10kb deletion
Kowloon M1Val213 Tyr38-stop codon
*Lampedusa M2 G deletion codon 337-stop codon 338
Lisbon M1Val213 Thr68-Ile
Ludwigshafen M2 Ile92-Asn
Soest M1 (Ala213) Thr102→delA, a TGA stop signal at codon 112

 

Waar kan de mutatieanalyse verricht worden?

Binnen European Reference Network Lung bestaat een samenwerkingsverband  met de Universiteitskliniek Pavia in Italië waar een NGS analyse gratis uitgevoerd kan worden als J. Stolk een DryBloodSpot Card (DBS) opstuurt naar dat centrum.

Hiervoor moet patiënt naar J. Stolk verwezen worden. In Nederland kan de afdeling Klinische Genetica van de meeste Universiteitsziekenhuizen ook een NGS analyse laten verrichten.

Hoe wordt de behandeling gegeven?

Het eerste jaar van toediening zal als dagbehandeling van ongeveer drie uur maandelijks plaatsvinden in het LUMC in een dosering van 240mg/kg lichaamsgewicht. Na het eerste jaar zal thuistoediening plaatsvinden op wekelijkse of twee-wekelijkse basis in een dosering van respectievelijk 60 of 120 mg/kg lichaamsgewicht.

Duur van de behandeling

Met de ziektekostenverzekeraars is afgesproken dat in eerste instantie 35 patiënten in Nederland mogen starten die aan de inclusiecriteria voldoen en gedurende drie à vier jaar infuusbehandeling met alfa-1-antitrypsine vergoed krijgen.

Nadat alle 35 patiënten drie jaar behandeling hebben gehad en jaarlijks functiemetingen hebben gehad, volgt een rapportage aan de ziektekostenverzekeraars over de effectiviteit van de behandeling.

Uitkomstparameter is de jaarlijkse verandering van FEV1 t.o.v. baseline. De eerste patiënten zijn in mei 2017 met de behandeling gestart.

Stopcriteria voor individuele patiënten

Stopcriteria zijn:

(1) een gemiddelde daling van de FEV1 van meer dan 90 ml/jaar over een periode van drie jaar toediening van alfa-1-antitrypsine in combinatie met een gemiddelde daling van de TLCO van meer dan 0,2 mmol/min/kPa over een periode van drie jaar.  

(2) patiënten die het roken van tabak hervatten.

Patiënt aanmelden

Aanmeldingen van patiënten kunnen verzonden worden naar:

Dr. J. Stolk, longarts Stafcentrum Longziekten C2-R
Postbus 9600 
2300 RC Leiden