Astma en allergie

In het LUMC staat een team van longartsen, longverpleegkundigen en longfunctieassistenten voor u klaar om u zo goed mogelijk te begeleiden door de diverse diagnostische trajecten en bij de behandelingsmogelijkheden. De nieuwste diagnostische en therapeutische mogelijkheden worden hier toegepast, inclusief het toedienen van anti-IgE en het toepassen van immunotherapie.

Wat is astma en wat zijn de verschijnselen / symptomen van astma?

In Nederland zijn er meer dan 500.000 astmapatiënten. Astma is een luchtwegziekte die gepaard gaat met een chronische ontstekingsreactie in de luchtwegen. Het resultaat is verhoogde prikkelbaarheid van die luchtwegen. Dat uit zich in een vernauwing van de luchtweg. De stroomsnelheid van lucht in de luchtwegen neemt af. Dit wordt ervaren als benauwdheid en gaat gepaard met een piepende ademhaling. De chronische ontsteking leidt ook tot een toename van slijmproductie en hoesten.
Astma is een chronische ziekte. Een van de kenmerken van astma is dat de ernst van de luchtwegvernauwing heel wisselend is. Tussen de benauwdheidsaanvallen door is de longfunctie normaal, of normaal te krijgen door het gebruiken van bepaalde medicijnen. Het verloop van astma kan van dag tot dag, maar ook met de seizoenen variëren.
Een ander belangrijk kenmerk van astma is de verhoogde prikkelbaarheid (hyperreactiviteit) van de luchtwegen. Dat wil zeggen dat de luchtwegen eerder en sterker reageren op prikkels van buitenaf. Dit kunnen allergische prikkels zijn, bijvoorbeeld stof, huidschilfers van een kat, of pollen van grassen en bomen, maar ook niet-allergische prikkels zoals rook, mist, koude lucht, inspanning, stress en emotie.

Wat is allergie en wat zijn de verschijnselen / symptomen van allergie?

Bij een allergie is er sprake van overgevoeligheid voor bepaalde stoffen in de omgeving. Als het lichaam in contact komt met die stoffen, maakt het allergische antistoffen aan. Hierdoor ontstaat een allergische reactie, die zich uit in bijvoorbeeld jeuk, rode vlekken op de huid, tranende ogen, niezen en of benauwdheid. Er bestaan verschillende soorten allergieën: contactallergie (bijvoorbeeld nikkelallergie), medicatie-allergie (bijvoorbeeld voor antibiotica), voedselallergie en inhalatieallergie.

Wat is de relatie tussen allergie, rhinitis en astma?

Bij 80% van de patiënten met astma komen ook neusklachten voor zoals chronische verkoudheid, neusverstopping en/of niezen. Bij 40% van de patiënten met allergische neusklachten (rhinitis) is er ook sprake van klachten van de lagere luchtwegen. Ook in het geval van niet-allergisch astma komen vaak chronische neusproblemen voor, met name neuspoliepen worden vaak gezien.

Behandeling van astma en allergie

Behandeling astma

Bij de behandeling van astma staan 3 medicijnen centraal:

  • De ontstekingsremmers: zij pakken de basis van het astma aan en verminderen de prikkelbaarheid van de luchtwegen. Hierdoor bieden zij bescherming tegen vernauwende prikkels.
  • De luchtwegverwijders: zij heffen de vernauwing op en bestrijden dus de benauwdheidsklachten.
  • Anti-IgE: Bij hardnekkige klachten die blijven aanhouden ondanks ingestelde therapie, is het bij allergisch astma mogelijk een behandeling te starten met een medicijn dat de allergische antistoffen blokkeert. Dit allergische antilichaam (IgE) is namelijk in staat om bepaalde cellen in ons lichaam aan te zetten tot het produceren van stofjes die de luchtwegen doen samentrekken. Door dit IgE weg te vangen met dit geneesmiddel wordt dit voorkomen

Behandeling allergie

  • Antihistaminica. Dit zijn tabletten die de vorming van histamine, een stof die vrijkomt bij allergische reacties, tegengaat.
  • Immunotherapie/desensibilisatie. Hierbij wordt gedurende 3 tot 5 jaar iedere maand een hoeveelheid van de stof onderhuids toegediend waarvoor de patiënt allergisch is. Het doel is om gewenning te creëren voor die stof.

Immunotherapie bij astma of allergie

Immunotherapie of desensibilisatie is te beschouwen als een soort allergie vaccinatie. Door steeds een kleine hoeveelheid van de stof in te spuiten waar de allergie tegen bestaat, wordt geprobeerd gewenning te laten optreden. Het eigen afweersysteem wordt dus minder gevoelig voor de prikkels van buitenaf.
Als deze therapie goed lukt, zullen de allergische klachten aanzienlijk verminderen, waardoor minder of zelfs helemaal geen medicatie meer nodig is. In de instelfase worden de injecties wekelijks toegediend. In de onderhoudsfase wordt iedere maand een injectie toegediend. De effecten zullen na een jaar therapie al zijn afgenomen, maar voor een blijvend resultaat dient de behandeling 3 tot 5 jaar te worden voortgezet. Immunotherapie heeft ook een preventief effect. De kans op het ontstaan van nieuwe allergieën neemt af. Ook wordt de kans op het ontstaan van astma kleiner.